Có hai trường phái đối nghịch: một bên nói ngữ pháp là nền tảng, bên kia nói cứ tiếp xúc nhiều rồi tự thấm. Cả hai đều đúng một phần, và câu trả lời phụ thuộc vào hoàn cảnh của bạn.
- Trẻ em không học ngữ pháp nhưng có hàng nghìn giờ tiếp xúc
- Người lớn thiếu thời gian nên ngữ pháp là đường tắt
- Học quy tắc để hiểu nhanh, học qua tiếp xúc để dùng tự nhiên
- Sai lầm là học ngữ pháp mà không bao giờ dùng
Vì sao trẻ không cần mà người lớn cần
Đứa trẻ nghe khoảng mười nghìn giờ tiếng mẹ đẻ trước khi vào lớp một. Với lượng đó, quy luật tự hiện ra không cần ai giải thích. Người lớn học ngoại ngữ có thể chỉ có ba trăm giờ trong hai năm. Ở lượng ít như vậy, học quy tắc là cách rút ngắn — thay vì suy ra từ hàng nghìn ví dụ thì đọc một câu giải thích rồi nhận ra ngay.
Học ngữ pháp thế nào cho có ích
Cách học quyết định nhiều hơn việc có học hay không.
Tỷ lệ hợp lý
Một cách chia thực dụng: khoảng hai phần mười thời gian cho ngữ pháp, tám phần cho tiếp xúc và sử dụng. Ngữ pháp giống bản đồ — xem để định hướng, không phải để học thuộc. Người xem bản đồ rồi đi thì tới đích nhanh; người học thuộc bản đồ mà không đi thì vẫn đứng nguyên chỗ cũ.
Sai lầm thường gặp
- Học hết ngữ pháp rồi mới dám nói
- Bỏ hẳn ngữ pháp rồi mắc lỗi cố định nhiều năm
- Làm bài tập ngữ pháp mà không bao giờ tự đặt câu
Câu hỏi thường gặp
Học ngữ pháp bao nhiêu là đủ?
Đủ khi bạn hiểu được cấu trúc gặp trong bài đọc và tự đặt được câu tương tự. Không cần thuộc tên gọi các thì.
Có nên học ngữ pháp bằng tiếng Việt hay tiếng đích?
Giai đoạn đầu dùng tiếng Việt cho nhanh. Từ B1 nên chuyển dần sang giải thích bằng tiếng đích.
Người bản xứ có biết ngữ pháp không?
Họ dùng đúng nhưng thường không giải thích được vì sao. Đó là bằng chứng rằng dùng được và biết quy tắc là hai việc khác nhau.
