Đây là câu hỏi thật của nhiều bạn học ngành ngôn ngữ. Câu trả lời không phải nghề này chết, mà là nó đã tách làm hai — một nửa gần như biến mất, một nửa còn sống tốt.
- Dịch văn bản thông thường đã mất phần lớn vào máy
- Phiên dịch trực tiếp, pháp lý, y tế vẫn cần người
- Chỗ còn giá trị là nơi sai sót gây hậu quả nặng
- Xu hướng mới: người dịch chuyển sang hiệu đính bản máy dịch
Mảng nào mất, mảng nào còn
Ranh giới khá rõ và dựa trên một tiêu chí: hậu quả khi dịch sai.
Kỹ năng cần bổ sung nếu theo nghề này
Chỉ giỏi ngôn ngữ không còn đủ. Ba thứ tăng giá trị rõ rệt: một lĩnh vực chuyên môn — pháp lý, y tế, kỹ thuật; khả năng làm việc với công cụ dịch máy để tăng năng suất thay vì cạnh tranh với nó; và chứng chỉ hoặc tư cách pháp lý để ký vào bản dịch công chứng, thứ máy không làm được.
Thu nhập thực tế
Phiên dịch hội nghị thường tính theo buổi, khoảng một tới ba triệu mỗi buổi tuỳ ngôn ngữ và lĩnh vực, cao hơn nhiều với ngôn ngữ hiếm. Biên dịch tính theo trang hoặc theo chữ, và giá đã giảm đáng kể do cạnh tranh với máy. Hiệu đính bản máy dịch có đơn giá thấp hơn dịch mới nhưng làm được khối lượng lớn hơn nhiều.
Sai lầm thường gặp
- Học ngành ngôn ngữ mà không có lĩnh vực chuyên môn nào
- Từ chối dùng công cụ dịch máy vì nghĩ đó là gian lận
- Nhận dịch tài liệu chuyên ngành mình không hiểu
Câu hỏi thường gặp
Có nên học ngành ngôn ngữ nữa không?
Nên nếu kết hợp với lĩnh vực khác. Ngôn ngữ đơn thuần thì rủi ro cao hơn trước.
Phiên dịch cần chứng chỉ gì?
Ở Việt Nam chưa có yêu cầu bắt buộc chung, nhưng dịch công chứng cần đăng ký với đơn vị công chứng.
Ngôn ngữ nào còn nhiều việc dịch nhất?
Tiếng Nhật, Hàn và Trung trong lĩnh vực sản xuất và pháp lý. Tiếng Anh cạnh tranh gay gắt nhất vì nhiều người biết.