Phần lớn thông tin trong giao tiếp trực tiếp không nằm ở lời. Và phần phi ngôn ngữ đó cũng có quy ước riêng theo văn hoá — đôi khi ngược hẳn nhau.
- Gật đầu ở Bulgaria và một số vùng nghĩa là không
- Khoảng cách đứng khi nói chuyện khác nhau tới gấp đôi
- Nhìn thẳng vào mắt: tôn trọng ở phương Tây, thách thức ở nhiều nơi khác
- Im lặng có nghĩa khác nhau — đồng ý, suy nghĩ, hoặc phản đối
Cử chỉ dễ hiểu lầm nhất
Bốn cử chỉ thường gặp trong công việc.
Điều quan trọng nhất: im lặng
Đây là chỗ gây hiểu lầm nhiều nhất trong đàm phán. Người Nhật để một khoảng lặng dài sau đề xuất, coi đó là dấu hiệu suy nghĩ nghiêm túc. Người Mỹ thấy im lặng là bất ổn nên vội nói tiếp — và thường tự hạ điều kiện của chính mình trước khi đối phương kịp trả lời. Biết điều này giúp bạn giữ được lợi thế trong đàm phán quốc tế.
Nguyên tắc an toàn
Khi chưa quen văn hoá đối tác: quan sát rồi bắt chước ở mức vừa phải. Đứng cách bao xa thì nhìn người khác đứng thế nào. Bắt tay chặt hay nhẹ thì theo họ. Nhưng đừng bắt chước quá mức — điều đó dễ thành gượng gạo và bị nhận ra ngay.
Sai lầm thường gặp
- Diễn giải im lặng theo chuẩn văn hoá mình
- Nhìn chằm chằm vào mắt người lớn tuổi ở châu Á
- Đứng quá gần hoặc quá xa mà không để ý phản ứng
Câu hỏi thường gặp
Ngôn ngữ cơ thể chiếm bao nhiêu phần trăm giao tiếp?
Con số 93% hay được nhắc là bị hiểu sai từ một nghiên cứu hẹp. Không có tỷ lệ chính xác, nhưng phần phi ngôn ngữ rõ ràng rất quan trọng.
Có cử chỉ nào an toàn ở mọi nơi không?
Nụ cười gần như phổ quát. Nhưng ngay cả nụ cười ở Nhật đôi khi dùng để che sự bối rối chứ không phải vui.
Nên học ngôn ngữ cơ thể trước khi đi công tác không?
Nên tìm hiểu vài điểm cơ bản của nước đến. Không cần học sâu, chỉ cần biết ba bốn điều dễ gây hiểu lầm nhất.
