Câu hỏi này không có đáp án chung, vì thứ tiếng đáng học phụ thuộc vào việc bạn sẽ dùng nó ở đâu. Bài này đưa bốn câu hỏi để bạn tự trả lời, thay vì nghe lời khuyên của người có hoàn cảnh khác mình.
- Chọn theo nơi bạn sẽ dùng, không theo độ phổ biến toàn cầu
- Tiếng Anh vẫn là mặc định an toàn nếu chưa có mục tiêu rõ
- Học thứ tiếng bạn thật sự tiếp xúc hằng ngày tiến nhanh gấp nhiều lần
- Đừng học hai thứ tiếng mới cùng lúc trong sáu tháng đầu
Bạn sẽ dùng nó ở đâu trong ba năm tới
Đây là câu hỏi quan trọng nhất. Một người làm xuất nhập khẩu với Quảng Châu cần tiếng Trung hơn tiếng Pháp, dù tiếng Pháp nghe sang hơn. Một người muốn du học châu Âu cần biết trường mình nhắm tới dạy bằng tiếng gì. Nếu câu trả lời là chưa biết, chọn tiếng Anh — nó dùng được ở nhiều chỗ nhất và không bao giờ thừa.
Bạn có tiếp xúc với thứ tiếng đó hằng ngày không
Người học tiếng Hàn tiến nhanh không phải vì tiếng Hàn dễ, mà vì họ xem phim Hàn mỗi tối. Tiếp xúc thật là thứ quyết định, hơn cả giáo trình tốt. Trước khi chọn, hãy kiểm: bạn có nội dung nào bằng thứ tiếng đó mà bạn thật sự muốn xem không?
Bốn nhóm ngôn ngữ theo mục đích
Bảng dưới xếp theo mục đích thường gặp nhất của người Việt, kèm chứng chỉ tương ứng.
Thời gian cần để dùng được
Với người Việt học nghiêm túc mỗi ngày 30 phút: tiếng Anh khoảng 12 tháng để giao tiếp cơ bản, tiếng Pháp và Đức khoảng 15 tháng, tiếng Trung khoảng 18 tháng vì phải học chữ, tiếng Nhật và Hàn khoảng 18 tới 24 tháng vì hệ chữ và ngữ pháp khác xa. Con số này giả định bạn học đều — nghỉ một tháng rồi học lại thì phải cộng thêm.
Sai lầm thường gặp
- Chọn theo lời khuyên của người có mục tiêu khác mình
- Chọn thứ tiếng dễ nhất rồi phát hiện không dùng vào việc gì
- Bắt đầu hai thứ tiếng mới cùng lúc — cả hai đều dở dang
Câu hỏi thường gặp
Học hai thứ tiếng cùng lúc được không?
Được, nhưng chỉ khi một thứ đã ở mức B1 trở lên. Hai thứ tiếng mới cùng lúc trong sáu tháng đầu thường khiến cả hai đều chậm, vì não chưa phân biệt được hai hệ âm.
Tiếng nào dễ nhất với người Việt?
Xét riêng phát âm thì tiếng Trung có lợi thế vì cũng có thanh điệu. Xét ngữ pháp thì tiếng Anh đơn giản hơn cả. Nhưng dễ ít quan trọng bằng có dùng thật không.
Bao lâu thì bỏ được nếu chọn sai?
Ba tháng đầu là giai đoạn thử. Nếu sau ba tháng bạn vẫn phải ép mình mở sách thì nên xem lại lựa chọn.