Con số 7.000 nghe rất lớn, nhưng phân bố cực kỳ lệch: một nhóm nhỏ ngôn ngữ chiếm phần lớn dân số, còn hàng nghìn thứ tiếng chỉ vài nghìn người nói.
- Khoảng 7.000 ngôn ngữ đang được dùng
- 23 thứ tiếng chiếm hơn một nửa dân số thế giới
- Một nửa số ngôn ngữ có dưới 10.000 người nói
- Tiếng Việt thuộc ngữ hệ Nam Á, cùng họ với tiếng Khmer
Phân bố cực kỳ lệch
Papua New Guinea có hơn 800 ngôn ngữ trong một quốc gia. Trong khi đó cả châu Âu chỉ khoảng 250. Vùng nhiệt đới với địa hình chia cắt sinh ra nhiều ngôn ngữ hơn vùng đồng bằng, vì cộng đồng ít giao lưu thì tiếng nói tách nhánh nhanh.
Nhóm đông người nói nhất
Số liệu tính cả người nói như ngôn ngữ thứ hai.
Tiếng Việt nằm ở đâu trên bản đồ này
Tiếng Việt thuộc ngữ hệ Nam Á, cùng họ với tiếng Khmer và tiếng Mường — không cùng họ với tiếng Trung dù vay mượn rất nhiều từ vựng. Điều thú vị: tiếng Việt vốn không có thanh điệu, thanh điệu hình thành dần qua nhiều thế kỷ khi các phụ âm cuối biến mất. Đây là hiện tượng ngôn ngữ học gọi là sinh thanh.
Sai lầm thường gặp
- Nghĩ tiếng Việt cùng họ với tiếng Trung vì nhiều từ Hán Việt
- Đánh đồng số người nói với tầm quan trọng
- Nghĩ ngôn ngữ ít người nói là ngôn ngữ kém phát triển
Câu hỏi thường gặp
Vì sao Papua New Guinea nhiều ngôn ngữ thế?
Địa hình núi chia cắt khiến các cộng đồng sống tách biệt hàng nghìn năm, mỗi nhóm phát triển tiếng nói riêng.
Tiếng Việt có gần tiếng Trung không?
Về từ vựng thì vay mượn nhiều, nhưng về nguồn gốc thì thuộc hai ngữ hệ khác nhau. Cấu trúc câu và hệ thống ngữ pháp phát triển độc lập.
Ngôn ngữ nào lâu đời nhất?
Không có câu trả lời chắc chắn, vì ngôn ngữ nói không để lại dấu vết. Tiếng Tamil và tiếng Hy Lạp thuộc nhóm có văn bản cổ nhất còn dùng tới nay.